با چشم نشانگرهای کارگاهی آلودگی روغن­ها را نگاه کنیم

مقاله جیم فیچ در مورد آزمایش روغن در کارگاه

این مقاله در Machinery Lubrication Jan2010 چاپ شده است.

این مجله ارگان نوریا و نویسنده مقاله سردبیر مجله و از قویترین صاحب نظران در زمینه نت و آنالیز روغن است. مقاله به دلایل زیر برای ترجمه انتخاب شده است:

  • مقاله در مورد آزمایش روغن در کارگاه است.
  • تاریخچه­ای که جیم فیچ در مورد آزمایشگاه کارگاهی مختصرا اشاره کرده است، به چند دلیل بسیار جالب است:

الف: اشاره به پیشرفت سریع آنالیز روغن در کارگاه در جهان

ب :  اشاره به درک اهمیت آنالیز روغن در کارگاه

ج  :  اشاره به تغییر شرایط و باورها در مورد لزوم تخصص ویژه برای انجام آزمایشات.

باعث افتخار و خوشحالی ماست که با پیشرفت­های تکنولوژی جهانی در این زمینه نه تنها بیگانه نبوده­ایم بلکه هماهنگ و هم ردیف حرکت کرده­ایم. بدنه اجرایی نت کشور نیز با خلاصی از باورهای مربوط به گذشته  که هنوز هم گاهی تکرار می­شوند، در همین راستا حرکت کرده­است.

  • این مقاله جزء اولین مقاله­هایی است که در آن به امکان انجام بررسی میکروسکپی در کارگاه اشاره شده و بر لزوم و منافع آن توسط بالاترین مراجع آنالیز روغن جهان تاکید شده است، و هنوز فراتر از بررسی رسوبات روی کاغذ فیلتر نرفته است. سالهاست در آزمایشگاه­های کارگاهی ایران، بررسی میکروسکپی روی شیشه نیز با کیفیت و روشی برتر یعنی راندمان رسوب­گیری بالاتر  و حجم رسوب­گیری بیشتر انجام می­شود. کارشناسان خارجی احتمالا در آینده، به این امکان هم توجه خواهند نمود.
  • تکیه به سادگی استفاده، دقت و نتیجه بهتر دستگاه­های ساده و آزمایشگاه­های کارگاهی هم از مواردی است که ما از گذشته تبلیغ و زمینه بهره­برداری اجرایی از آن را فراهم کرده­ایم. جیم فیچ به صراحت به این مسئلهاشاره کرده است.
  • ما از مطالعه این مقاله و مشابهت دیدگاه­هایمان با جیم فیچ و نوریا لذت بردیم. در آزمایشگاه‌های کارگاهی، کارکنان فداکاری که ساعت­ها از پشت میکرسکپ یا ابزارهای دیگر در تلاش برای بهتر کردن اوضاع تعمیر و نگهداری ماشین­ها کوشش می­کنند، حتما با ما شریک خواهند بود.

با چشم نشانگرهای کارگاهی آلودگی روغن­ها را نگاه کنیم، جیم فیچ

Machinery Lubrication Jan 2010 Jim Fitch

بدون عدسی­های یک میکروسکوپ، باکتری­ها و ویروس­ها شاید فقط به عنوان عوارض دردناک بیماری و مرض شناخته می­شدند. درست همانطوری­که تکنولوژی به عنوان یک ابزار توانا برای آسیب­شناسی پزشکی مطرح است از تکنولوژی به عنوان یک ابزار برای شناسائی و تشخیص آنچه سلامت ماشین­ها را تهدید می­کند و برای شناسایی آلودگی­های روغن­ها نیز می توان استفاده کرد.

از نظر بیشتر دست اندرکاران نت خطری که از جانب آلودگی روغن­ها وجود دارد با حواس انسان قابل درک نیست. درست مثل یک آلودگی ویروسی، همان چیزی که ما نمی­بینیم از همه بیشتر ضرر می­زند. چشم غیر مسلح معمولا از دیدن توانایی تخریب بیشترین آلودگی­ها ناتوان است. در واقع هیچ­یک از حواس انسانی به تنهایی و بدون کمک ابزار در شناسایی و تشخیص تجمع آلودگی­های روغن­ها قابل تکیه نیستند.

وقتی من در دهه هشتاد برای اولین بار وارد کار آزمایش روغن شدم، هنوز تا رسیدن به فن­آوری­های مربوط به دستگاه­های آزمایش روغن کارگاهی رومیزی قابل استفاده برای بهره برداران کارگاهی سال­ها زمان لازم بود. امروز وضع فرق دارد دستگاه­های تشخیص آلودگی در دو دهه اخیر بسیار سریع پیشرفت کرده­اند، همچنانکه درک اهمیت این دستگاه­ها، چیزی که در گذشته فقط در حوزه کاری شیمیدان­های متخصص آزمایشگاهی بود، امروزه یکی از ابزارهای اساسی مکانیک­ها و مهندسین نت در کارگاه تبدیل شده است. خوشبختانه این نسل جدید، با تجهیزات پیچیده الکترونیکی آشنا است و اشتهایی تمام نشدنی برای اطلاعات فوری دارد.

آماده کردن ابزارها:

حرفه­ای­های زرنگ روانکاوی می­دانند اندازه­گیری آلودگی­ها و بازخورد اطلاعات برای کنترل آلودگی­ها اساسی است. تجهیزات متنوعی در حد بهره برداران کارگاهی با روشهایی برای پایش سریع تمیزی روغن، رطوبت روغن یا سطح آلودگی آن وجود دارد.

اگر ابزار مناسب را در اختیار گروه­های تعمیر و نگهداری قرار بدهیم، هوشیاری برای تشخیص ورود آلودگی­ها و نیاز به اقدام تصحیحی سریع را بسیار بیشتر کرده­ایم.

مثل هر برنامه آزمایش روغن، کار با شناسایی ماشین­ها و جاهای نمونه­گیری برای پایش آلودگی­ها شروع می‌شود. اهمیت جاهای نمونه­گیری زنده و در جریان روغن­ (قبل از فیلتر) را نادیده نگیرید. هم نقاط اساسی نمونه­گیری و هم نقاط کنترلی لازم برای عیب­یابی در مسیرهای روغن را معلوم کنید. روش درست نمونه­گیری را کتباً ثبت و به درستی به کارکنان خود آموزش بدهید.

در انتخاب ابزارهای پایش وضعیت آلودگی، روی سادگی استفاده تاکید کنید و آن­را در مرحله بالاتری از دقت یا توانایی­های چند گانه دستگاه در نظر داشته باشید. ساده ترین دستگاه­ها در کار تعمیرات کارآمدترین هستند. این به دلیل استفاده بیشتر از آن­هاست و این­که اطلاعات ساده آن­ها راحت­تر قابل تفسیر هستند. در دنیای قابلیت اطمینان، آزمایشات روغنی که دقت متوسط دارند ولی بیشتر و مرتب انجام می­شوند تقریبا همیشه از آزمایشات دقیقی که گاه­به­گاه انجام می­شوند نتیجه بهتری دارند.

ابزارهای متنوعی با قیمت­های متفاوت در بازار وجود دارند. برای یک خرید خوب اول نیازهای خود را بشناسید. سپس قیمت­ها را بررسی و گزینه­های گوناگون را بررسی کنید. به عنوان راهنمایی به چند نکته اشاره می­کنیم:

هدف گذاری آلودگی­ها:

برای بیشتر ماشین­ها، ذرات و رطوبت جدی ترین آلودگی ها هستند. پس این دو می توانند یک نقطه شروع اساسی برای آزمایشگاه کارگاهی باشند. خوشبختانه انواع زیادی ذره شمار، مجموعه­های بررسی میکروسکپی روی کاغذ فیلتر و رطوبت سنج وجود دارند. بسیاری از این ابزارها سالها است مورد استفاده قرار می­گیرند و روز به روز بهتر شده­اند. افزون بر این، شناسنده­های ضد یخ، سوخت در روغن، دوده، آلودگی میکربی و حتی اندازه­گیری TAN کارگاهی هم وجود دارند.

حجم نمونه­گیری روزانه:

بسیاری از ابزارهای کارگاهی، سرعت کمی دارند. مانند 10 تا 20 دقیقه برای هر نمونه. اگر تعداد نمونه­ها کم باشد، مشکلی نخواهد بود. ولی اگر نمونه­ها زیاد باشند، به سرعت کار وسیله هم باید در خرید آن توجه کرد.

بازه حساسیت دستگاه:

 پیش از آن­که برای خرید دستگاه تصمیم بگیرید، حوزه حساسیت و حدود بالا و پائین آلودگی­های روغن­های خود را مشخص کنید. بیشتر دستگاه­ها دارای یک حوزه حساسیت هستند و باید این حوزه حساسیت دستگاه با نیازهای شما هماهنگ باشد.

مایعات شیمیایی:

همه دستگاه­های آزمایش روغن کارگاهی نیاز به حلال و مایعات شیمیایی ندارند. بسیاری از مواد شیمیایی روش خاص کار و دور ریز دارند، ممکن است تهویه لازم باشد. در بسیاری موارد، دستگاه­هایی هستند که با حلال­ها و مواد شیمیایی خطرناک کاری نداشته باشند.

تجهیزات سیار یا رومیزی:

 همه از دستگاه­ها نیاز به یک میز و آزمایشگاه ندارند، خیلی از آن­ها سیار هستند و یا حداقل قابل جابه­جایی هستند. بعضی را می­توان مستقیما به ماشین وصل کرد و بعضی دیگر در کنار ماشین با یک بطری نمونه­گیر، روغن کار می­کنند. برای بسیاری از کارگاه­ها با ماشین­ آلات متنوعی که روغن گردشی ندارند، یک میز آزمایشگاهی کارگاهی که می­توان نمونه­های روغن را مرتباً آزمایش کرد بهترین انتخاب است.

بررسی میکروسکپی:

 در حالی­که ذره­شمارهای اتوماتیک پایه اساس بسیاری از آزمایشگاه­های کارگاهی هستند، برای شناسائی ذرات، همیشه باید به وسیله بررسی میکرسکپی پشتیبانی و همراهی ­شوند. بررسی میکرسکپی ما را در ارزیابی و شناسایی رنگ، شکل و ساخت ذره یاری می­کند. برای این کار، ابزار رسوب­­گیری و یک میکروسکپ با نور مناسب کافی است.

کالیبراسیون و کنترل:

 حتی ابتدایی­ترین آزمایشگاه­های کارگاهی، باید مرتباً برای کنترل دقت بازبینی شوند. مایعات کالیبراسیون با مشخصات و سطوح آلودگی معلوم برای اطمینان از درستی دستگاه­ها را تهیه کنید.

انتخاب دستگاه مناسب برای روغن:

همه دستگاه­ها در رابطه با نوع سیالی که قرار است با آن کار کنند محدودیت­هایی دارند، حوزه گرانروی، شفافیت یا تیرگی، هماهنگی شیمیایی و تداخل مواد با یکدیگر (مثل افزودنی­ها، دوده، آب، هوا). روشن کنید آیا روغن­های شما با دستگاه­ها هماهنگ هستند؟

مهم و موثر

ابزارهای کارگاهی چشم انداز آزمایشات روغن را در چند دهه اخیر تغییر داده­اند. بهره­برداران امروزه می­توانند آزمایشات سریع و غربالگری را خودشان انجام بدهند. مهم­ترین قسمت برآورد آلودگی­های روغن­هاست که به کمک آن  می­توانیم در راه درست نت پیش دستانه حرکت کنیم. به نظر نویسنده نت پیشدستانه به تنهایی مهمترین بخش سودآور یک راهکار مبتنی بر قابلیت اطمینان است. برای انجام موفق نت پیشدستانه، مطلقاً نیازمند یک سری اطلاعات مداوم از بازخورد تجهیزات آزمایش روغن کارگاهی مثل نشان دهنده­های آلودگی­ها هستیم.

درباره نویسنده

جیم فیچ در زمینه روغنکاری، آزمایش روغن، روانکاوی و ریشه یابی خرابی ماشین­آلات به عنوان یک فرد آگاه مشهور است. در دو دهه گذشته، صدها سخنرانی در این موارد داشته است. بیش از 200 مقاله فنی، رساله و نشریه چاپ کرده است. او نماینده آمریکا در گروه کاری آنالیز روغن و روانکاری ایزو است. از سال 2002، سردبیر و عضو هیئت مدیره مجله روغنکاری ماشین آلات است. او از موسسین نورویا و CEO است. با او به وسیله Jfitch@noria.com تماس بگیرید.

                                                                                                         بخش آموزش، تحقیقات و توسعه

                                                                                                                  شرکت نیکوداشت

ترجمه: مهندس شهریار شاملو

 

دانلود مقاله با چشم نشانگرهای کارگاهی آلودگی روغن‌ها را نگاه کنیم.

فهرست